Tổng quan hệ thống phanh trên ô tô

Hệ thống phanh ô tô không ngừng được cải tiến nhằm tăng cường tính năng an toàn cho xe. Lái xe có thể nâng cao hiệu suất phanh nếu hiểu cấu tạo, nguyên lý hoạt động của hệ thống phanh xe hơi.

Những chiếc xe hơi đầu tiên được sáng chế đã ghi nhận sự góp mặt của hệ thống phanh ô tô. Đây là một trong những hệ thống không thể thiếu của ô tô được các nhà sản xuất không ngừng đầu tư phát triển. Lái xe có thể tự tin trên mọi hành trình khi phanh hoạt động trơn tru, hiệu quả. Những chiếc xe sở hữu hệ thống phanh hiện đại thường có nhiều lợi thế cạnh tranh hơn trên thị trường.

Tổng quan hệ thống phanh trên ô tô
Tổng quan hệ thống phanh trên ô tô (Ảnh: Sưu tầm)

Nhiệm vụ của của hệ thống phanh

Hệ thống phanh của ô tô dùng để giảm nhanh tốc độ của xe hoặc dừng xe khẩn cấp. Hệ thống phanh còn giữ cho xe đỗ an toàn, không bị trôi trên đường, kể cả trên dốc. Như vậy, nhờ có hệ thống phanh mà người lái có thể chạy xe an toàn ở tốc độ cao, do đó tăng năng suất vận chuyển và hiệu quả xe.

Trên xe thường bố trí hai hệ thống phanh hoạt động độc lập là phanh chân (điều khiển bàn đạp phanh bằng chân) và phanh tay (điều khiển cần kéo phanh bằng tay). Phanh tay thường có cơ cấu hãm cần kéo phanh cho phép duy trì sự hãm xe mà không cần phải giữ cần phanh khi kéo, phanh chân chỉ hoạt động khi đạp chân lên bàn đạp phanh, nhả chân khỏi bàn đạp là nhả phanh. Phanh chân thường dùng cơ cấu hãm bánh xe, phanh tay thường dùng cơ cấu hãm trục truyền động.

Yêu cầu của hệ thống phanh

Hệ thống phanh cần đảm bảo các yêu cầu sau:

  • Có hiệu quả phanh cao nhất ở tất cả các bánh xe, nghĩa là đảm bảo quãng đường khi phanh đột ngột trong trường hợp gặp nguy hiểm;
  • Phanh êm dịu trong bất kì trường hợp để đảm bảo sự ổn định của ô tô khi phanh;
  • Điều khiển nhẹ nhàng, nghĩa là lực tác dụng lên bàn đạp hay đòn điều khiển không lớn;
  • Dẫn động phanh có độ nhạy lớn;
  • Đảm bảo việc phân bố mô men phanh trên các bánh xe phải theo quan hệ thế nào để sử dụng hoàn toàn trọng lượng bám khi phanh với bất kì cường độ hóa nào;
  • Không có hiện tượng tự siết phanh;
  • Cơ cấu phanh thoát nhiệt tốt;
  • Có hệ số ma sát giữa má phanh và trống phanh cao và ổn định trong điều kiện sử dụng;
  • Giữ tỉ lệ thuận giữa lực trên bàn đạp hoặc dòn điều khiển với lực phanh trên bánh xe;
  • Có khả năng phanh ô tô khi sử dụng trong thời gian dài;
  • Phải dảm bảo phanh nhanh chóng dừng xe trong bất kì tình huống nào. Khi phanh đột ngột xe phải dừng sau quãng đường ngắn nhất, tức có gia tốc cực đại. Theo tiêu chuẩn châu Âu xe con phải đạt hiệu quả cao nhất trong tất cả các trường hợp thử xe;
  • Đối với phanh chân, tốc độ khi bắt đầu phanh là 80 km/h quãng đường phanh phải nhỏ hơn 50,7 m, gia tốc phanh phải lớn hơn 5,8 m/s, lực phanh chân lớn nhất đạt lên bàn đạp là 50 kg;
  • Hệ thống phanh cần có độ nhạy cao hiệu quả phanh không thay đổi nhiều lần giữa các lần phanh;
  • Đảm bảo tránh hiện tượng trượt lết trên đường;
  • Phanh chân và phanh tay làm việc độc lập không ảnh hưởng đến nhau. Phanh tay có thể thay thế phanh chân khi phanh chân gặp sự cố, đảm bảo chức năng dự phòng;
  • Phanh tay dùng để giữ nguyên vị trí xe, phải giữ nguyên trên dốc tối thiểu là 18% (tức là 16 – 20 độ);
  • Các cơ cấu phanh phải thoát nhiệt tốt, không truyền nhiệt ra các khu vực làm ảnh hưởng tới cơ cấu làm việc của các cơ cấu xung quanh ( lốp xe, moay ơ…) phải dễ dàng điều chỉnh thay thế các chi tiết hư hỏng.

Ngoài ra còn phải đảm bảo các yêu cầu như chiếm ít không gian, trọng lượng nhỏ, độ bền cao, và các yêu cầu chung của cấu trúc cơ khí.

Phân loại hệ thống phanh

Phân loại theo công dụng

  • Hệ thống phanh chính;
  • Hệ thống phanh dừng;
  • Hệ thống phanh dự phòng;
  • Hệ thống phanh chậm dần (phanh bằng động cơ, thủy lực hoặc điện tử).

Phân loại theo cơ cấu phanh

  • Hệ thống phanh với cơ cấu phanh guốc;
  • Hệ thống phanh với cơ cấu phanh đĩa.

Phân loại theo dẫn động phanh

  • Hệ thống phanh dẫn động bằng cơ khí;
  • Hệ thống phanh dầu;
  • Hệ thống phanh hơi;
  • Hệ thống phanh dầu trợ lực hơi hoặc chân không;
  • Hệ thống phanh dẫn động có cường hóa;
  • Hệ thống phanh dẫn động bằng điện.

Phân loại theo khả năng điều chỉnh mô men phanh ở cơ cấu phanh

Theo khả năng điều chỉnh mô men phanh ở cơ cấu phanh với bộ điều hòa lực phanh.

Phân loại theo khả năng chống bó cứng bánh xe khi phanh

Theo khả năng chống bó cứng bánh xe khi phanh, chúng ta có hệ thống phanh với bộ chống hãm cứng bánh xe (hệ thống phanh ABS).

Trên xe con, phanh chân là hệ thống phanh cơ bản còn phanh tay là phanh dự phòng hệ thống điều khiển của hai loại này độc lập với nhau, làm việc tin cậy, đồng thời phanh tay phải có cấu trúc tự khóa để người lái không phải liên tục tác động lực.

Trên đây mình đã giới thiệu đến các bạn tổng quan hệ thống phanh trên ô tô, mình hy vọng bài viết hữu ít với các bạn. Nếu thấy hay hãy chia sẽ bài viết để ủng hộ một phần công sức của admin nhé. Xin cảm ơn các bạn!

Theo dõi mình: Facebook